Sowadyjy kompressordaky hereket edýän bölekleri ýaglamak üçin ulanylýan ýag sowadyjy ýagy diýlip atlandyrylýar, ol hem ýaglaýjy ýag diýlip atlandyrylýar. Nebithimiýa senagaty ministrliginiň standartlaryna laýyklykda, Hytaýda öndürilen sowadyjy ýaglaryň bäş görnüşi bar, ýagny kärhana standartynyň 13, 18, 25, 30 we 40-njy belgileri. Olaryň arasynda giňden ulanylýan sowadyjy kompressor ýaglaýjylary 13, 18 we 25 belgileridir, R12 kompressorlary adatça 18 belgili, R22 kompressorlary adatça 25 belgili.

Kompressorda sowadyjy ýag esasan ýaglamak, möhürlemek, sowadmak we energiýany düzgünleşdirmek üçin dört rol oýnaýar.
(1) Ýaglamak
Kompressoryň işleýşinde sürtülme we aşynma derejesini azaltmak, şeýlelik bilen kompressoryň hyzmat möhletini uzaltmak üçin sowadyjy ýagy kompressoryň işleýşinde ulanylýar.
(2) Möhürlemek
Sowadyjy ýagy kompressorda möhürleýji rol oýnaýar, şonuň üçin kompressoryň porşeniniň we silindriniň ýüzüni aýlanýan podşipnikleriň arasynda möhürleýji täsire ýetmek üçin sowadyjynyň syzmagynyň öňüni alýar.
(3) Sowadyjy
Kompressoryň hereket edýän bölekleriniň arasynda ýaglananda, sowadyjy ýagy iş prosesinde emele gelýän ýylylygy aýryp biler, şonuň üçin hereket edýän bölekler has pes temperatura saklaýar we şeýdip kompressoryň netijeliligini we ygtybarlylygyny ýokarlandyrýar.
(4) Energetika düzgünleşdirmesi
Energiýany düzgünleşdirmek mehanizmi bolan sowadyjy kompressor üçin sowadyjy ýagyň ýag basyşyny energiýany düzgünleşdirmek enjamlarynyň güýji hökmünde ulanyp bolýar.
Ilki bilen, sowadyjy enjamlaryň sowadyjy ýagdaky talaplary nähili?
Dürli ýagdaýlarda we sowadyjy serişdeleriň ulanylmagy sebäpli, sowadyjy enjamlaryň sowadyjy ýagyny saýlamakda birmeňzeş bolmaýar. Sowadyjy ýag üçin talaplar aşakdaky taraplara eýedir:
1, ýapyşyklyk
Sowadyjy ýagyň ýapyşyklygynyň häsiýetleri möhüm parametr bolup, dürli sowadyjy maddalary ulanmak bilen dürli sowadyjy ýaglary saýlamak mümkin. Sowadyjy ýagyň ýapyşyklygy gaty uly bolsa, mehaniki sürtülme güýji, sürtülme ýylylygy we başlangyç momenti artýar. Tersine, ýapyşyklyk gaty kiçi bolsa, bölekleriň arasyndaky hereket zerur ýag plýonkasyny emele getirip bilmez, şonuň üçin islenýän ýaglama we sowadyş täsirine ýetilmez.
2, bulanıklyk nokady
Sowadyjy ýagyň bulanyklyk nokady, temperatura belli bir derejä çenli peselýär, sowadyjy ýag parafin çöküp başlaýar, şonuň üçin ýaglaýjy ýag bulanyk temperatura öwrülýär. Sowadyjy enjamlarda ulanylýan sowadyjy ýagyň bulanyklyk nokady sowadyjy maddanyň bulanyklyk temperaturasyndan pes bolmaly, ýogsam bu gaz klapanynyň dykylmagyna ýa-da ýylylyk geçirijiliginiň işine täsir eder.
3, gatlaşma nokady
Sowadyjy ýagy sowadyş synag şertlerinde doňma nokady diýlip atlandyrylýan temperaturanyň akymyny togtatmak üçin ulanylýar. Sowadyjy enjamlarda ulanylýan sowadyjy ýagyň doňma nokady mümkin boldugyça pes bolmaly (meselem, R22 kompressory, sowadyjy ýag -55-den aşak bolmaly).℃), ýogsam sowadyjy maddanyň akymyna täsir eder, akymyň garşylygyny artdyrar we netijede ýylylyk geçirijiligi ýaramazlaşar.
4, ýalpyldaw nokady
Sowadyjy ýagyň ýalpyldawuk nokady, ýaglaýjynyň bugunyň alow bilen degip ýanýan derejesine çenli gyzdyrylýan iň pes temperaturadyr. Sowadyjy ýagyň ýalpyldawuk nokadynda ulanylýan sowadyjy enjamlaryň çykyş temperaturasy 15 ~ 30-dan ýokary bolmaly.℃ýa-da has köp, şeýlelikde çalgy ýagynyň ýanmagyna we kokslaşmagyna sebäp bolmazlyk üçin.
5, himiki durnuklylyk we kisloroda garşylyk
Arassa ýaglaýjy ýagyň himiki düzümi durnukly, oksidlenmeýär, metaly poslamaýar. Şeýle-de bolsa, ýaglaýjyda sowadyjy madda ýa-da suw bar bolsa, poslama emele getirýär, ýaglaýjynyň oksidlenmesi kislotany we metalyň poslamagyny döredýär. Ýokary temperaturada ýaglaýjyda koks emele gelýär, eger bu material klapan plastinkasyna birikse, klapan plastinkasynyň kadaly işlemegine täsir eder, şol bir wagtyň özünde süzgüç we gaz klapanynyň tıkanmagyna sebäp bolar. Şonuň üçin, himiki durnuklylygy we oksidlenme garşylygy bilen saýlanmaly, bu bolsa doňduryjy üçin gowy ýaglaýjydyr.
6, çyglylyk we mehaniki garyndylar
Eger ýaglaýjy ýagda suw bar bolsa, ýagdaky himiki üýtgeşmeleri has-da güýçlendirer, şonuň üçin ýagyň zaýalanmagy metalyň poslamagyna, şeýle hem gaz klapanynyň ýa-da giňeldiş klapanynyň "buzuň dykylmagyna" sebäp bolar. Ýaglaýjy ýag mehaniki garyndylary öz içine alýar, hereket edýän bölekleriň sürtülme ýüziniň aşynmagyny has-da güýçlendirer we gysga wagtyň içinde süzgüji we gaz klapanyny ýa-da giňeldiş klapanyny ýapýar, şonuň üçin doňduryjy ýagda mehaniki garyndylar bolmaly däl.
7, izolýasiýa görkezijisi
Ýarym ýapyk we doly ýapyk doňduryjyda doňduryjy ýag we sowadyjy gönüden-göni motoryň sargylary we terminallary bilen aragatnaşykda bolýar, şonuň üçin ýaglaýjynyň gowy izolýasiýa häsiýetlerine we ýokary döwülme naprýaženiýesine eýe bolmagy talap edilýär. Arassa ýaglaýjy ýagyň izolýasiýa görkezijisi gowy, ýöne suw, hapaçylyklar we tozan saklaýar, onuň izolýasiýa görkezijisi peselýär, doňduryjynyň umumy talaplary 2,5KV ýa-da ondan ýokary bolan döwülme naprýaženiýesine laýyk gelýär.
8, dürli görnüşli sowadyjylaryň häsiýetleriniň tapawutly bolmagy sebäpli, sowadyjy ulgamynyň iş temperaturasy örän üýtgeýär, doňduryjy ýaglaýjyny, adatça, şeýle saýlap bolýar: sowadyjy enjamlaryň pes tizlikli, pes temperatura şertlerine görä, ýaglaýjylaryň ýapyşyklygy, pes doňma nokady saýlanyp bilner; we sowadyjy enjamlaryň ýokary tizlikli ýa-da howa kondisionerleme şertlerine görä, ýapyşyklygy, ýokary doňma nokady saýlanmalydyr.
二、 Kompressor sowadyjy ýagynyň ulanylyşynyň spesifikasiýalary
1. HFC-134a (R-134a) howa sowadyjy ulgamy we HFC-134a (R-134a) bölekleri diňe görkezilen sowadyjy ýagy ulanyp bilýär. Düzgünleşdirilmedik sowadyjy ýagy kompressoryň ýaglama täsirine täsir eder we dürli görnüşli sowadyjy ýagyň garyşdyrylmagy sowadyjy ýagyň oksidlenmegine we näsazlygyna sebäp bolup biler, bu bolsa kompressoryň näsazlygyna sebäp bolup biler.
2. HFC-134a (R-134a) sowadyjy ýagyň howadan çyglylygy çalt siňdirip biljekdigini şertlendirýär. Aşakdaky ädimleri ýerine ýetiriň:
(1) Sowadyjy enjamlaryň sowadyjy böleklerini söküp aýyrýan wagtyňyz, howadaky çyglylygyň girmegini azaltmak üçin bölekleriň üsti mümkin boldugyça çalt ýapylmaly (möhürlenmeli).
(2) Sowadyjy bölekleri gurnalanda, bölekleri birikdirmezden öň olaryň gapagyny aýyrmaň (ýa-da açmaň). Howadaky çyglylygyň girmegini azaltmak üçin sowadyjy zynjyr böleklerini mümkin boldugyça çalt birikdiriň.
(3) Diňe möhürlenen gaplarda saklanýan görkezilen ýaglaýjy maddalar ulanylyp bilner. Ulanandan soň, ýaglaýjy maddanyň gapjygyny derrew ýapyň. Eger ýaglaýjy madda dogry ýapylmadyk bolsa, çyglylyk bilen siňenden soň ony gaýtadan ulanyp bolmaz.
3. Kompressoryň kadaly işlemegine täsir edýändigi üçin zaýalanan we bulanyk sowadyjy ýagy ulanmaň.
4. Ulgam sowadyjy ýagy bellenen dozada goşmaça bermelidir. Eger sowadyjy ýagy gaty az bolsa, kompressoryň ýaglanmagyna täsir eder. Sowadyjy ýagyň gaty köp goşulmagy kondisioner ulgamynyň sowadyjy kuwwatyna hem täsir eder.
5. Sowadyjy maddalary goşanyňyzda, ilki bilen sowadyjy maddanyň ýagy goşulmaly, soňra bolsa sowadyjy maddalar goşulmaly.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 23-nji oktýabry

