1. Merkezi kondisioneriň esasy bilimleri
1. Sowadyjy serişde näme we onuň iş prinsipi näme?
Sowadyjy obýekt bilen daşky gurşawyň arasynda ýylylygy geçirýän we ahyrsoňy sowadyjy siklini ýerine ýetirýän sowadyjyda sowadylan obýektden daşky gurşawa ýylylygy geçirýän işçi madda. Onuň iş prinsipi sowadyjynyň buglandyryjyda sowadylan maddanyň ýylylygyny özüne siňdirip, buglamagyndan ybaratdyr.
2. Ikinji derejeli sowadyjy näme we onuň iş prinsipi näme?
Sowadyjy enjamyň sowadyjy kuwwatyny sowadylan gurşawa geçirýän gurşaw maddasy. Mysal üçin, köp ulanylýan kondisionerde sowadylan suw buglandyryjyda sowadylýar we soňra sowatylmaly zatlary sowatmak üçin uzak aralyklara daşalýar.
3. Duýgur ýylylyk näme?
Ýagny, maddanyň görnüşini üýtgetmezden temperaturanyň üýtgemegine sebäp bolýan ýylylyk duýgur ýylylyk diýilýär. Duýgur ýylylyk üýtgemelerini temperatura ölçeýji gurallar bilen ölçäp bolýar.
4. Gizlin ýylylyk näme?
Maddanyň temperaturasyny üýtgetmezden, ýagdaýyň üýtgemegine (faza geçişi diýlip hem atlandyrylýar) sebäp bolýan ýylylyk gizlin ýylylyk diýilýär. Gizlin ýylylyk üýtgemelerini temperatura ölçeýji gurallar bilen ölçäp bolmaýar.
5. Dinamik basyş, statik basyş we umumy basyş näme?
Kondisioner ýa-da wentylýator saýlanda, statik basyş, dinamiki basyş we umumy basyş diýen üç düşünje köplenç duş gelýär.
Statik basyş (Pi): Düzgünsiz hereket sebäpli howa molekulalarynyň turba diwaryna täsir etmegi netijesinde döreýän basyş statik basyş diýilýär. Hasaplamada, absolýut wakuum hasaplaýyş nol nokady bolan statik basyş absolýut statik basyş diýilýär. Atmosfera basyşy nol bolan statik basyş otnositel statik basyş diýilýär. Kondisionerdäki howa statik basyş otnositel statik basyşa degişlidir. Statik basyş atmosfera basyşyndan ýokary bolanda pozitiw, atmosfera basyşyndan pes bolanda bolsa negatiw bolýar.
Dinamik basyş (Pb): howa akanda döreýän basyşy aňladýar. Howa geçirijisinde howa akýança, belli bir dinamiki basyş bolar we onuň bahasy hemişe oňyn bolar.
Umumy basyş (Pq): Umumy basyş statik basyşyň we dinamiki basyşyň algebraik jemidir: Pq=Pi + Pb. Umumy basyş 1m3 gazyň eýe bolan umumy energiýasyny görkezýär. Eger atmosfera basyşy hasaplama üçin başlangyç nokady hökmünde ulanylsa, ol oňyn ýa-da negatiw bolup biler.
2. Kondisionerleriň klassifikasiýa
1. Ulanylyş maksadyna görä, kondisionerleri nähili görnüşlere bölüp bolýar?
Rahat kondisioner: amatly temperatura, rahat gurşaw talap edýär, temperatura we çyglylyk sazlamalarynyň takyklygyna berk talaplar ýok, ýaşaýyş jaýlarynda, ofislerde, teatrlarda, söwda merkezlerinde, sport zallarynda, awtoulaglarda, gämilerde, uçarlarda we ş.m. ulanylýar.
Proses kondisioneri: Temperaturanyň sazlama takyklygy üçin belli bir talap bar, şeýle hem howanyň arassalygy üçin has ýokary talap bar. Elektron enjam öndürýän sehlerde, takyk enjam öndürýän sehlerde, kompýuter otaglarynda, biologiki laboratoriýalarda we ş.m. ulanylýar.
2. Howany arassalamak usulyna görä, ony nähili görnüşlere bölüp bolýar?
Merkezleşdirilen howa kondisioneri: Howany gaýtadan işleýän enjamlar merkezi howa kondisioneri otagynda jemlenendir we arassalanan howa howa geçirijisi arkaly her otagdaky howa kondisioneri ulgamyna iberilýär. Ol giň meýdanly, jemlenen otagly we her otagdaky ýylylyk we çyglylyk ýükleri deňeşdirme boýunça ýakyn bolan ýerler üçin amatlydyr.
Ýarym merkezleşdirilen howa kondisioneri: Merkezi howa kondisioneri we howany gaýtadan işleýän terminal bloklary bolan howa kondisioner ulgamy. Bu ulgam deňeşdirme boýunça çylşyrymly we ýokary sazlama takyklygyna ýetip bilýär. Ol howa takyklygyna ýokary talaplary bolan ussahanalar we laboratoriýalar üçin amatlydyr.
Bölekleýin kondisioner: Her otagyň kondisioneri işläp çykarmak üçin öz enjamlary bar, mysal üçin, bölünen kondisioner. Şeýle hem, ol merkezi sowuk we gyzgyn suw bilen üpjün edýän turbalary bolan fan-koil kondisionerlerinden ybarat ulgam bolup biler we her otag öz otagynyň temperaturasyny zerur bolanda sazlap biler.
3. Sowadyjy kuwwatyna görä, ony haýsy görnüşlere bölüp bolýar?
Uly göwrümli howa kondisioner enjamlary: meselem, gorizontal ýygnalýan suw sepiji görnüşli, uly ussahanalarda, kinoteatrlarda we ş.m. ulanylýan, ýüzleý sowadylýan howa kondisioner enjamlary.
Orta ululykdaky kondisioner enjamlary: suw sowadyjylary we şkaf kondisionerleri ýaly kiçi ussahanalarda, kompýuter otaglarynda, maslahat zallarynda, restoranlarda we ş.m. ulanylýar.
Kiçi kondisionerler: ofisler, öýler, myhman öýleri we ş.m. üçin bölünen görnüşli kondisionerler.
4. Arassa howanyň möçberine görä, kondisionerleri nähili görnüşlere bölüp bolýar?
Bir gezek geçirilýän ulgam: Işlenen howa arassa howa bolup, ol her bir otaga ýylylyk we çyglylyk alyş-çalşygy üçin iberilýär we soňra yzyna gaýdýan howa geçirijileri bolmazdan daşary çykarylýar.
Ýapyk ulgam: kondisioner ulgamy tarapyndan işlenen ähli howanyň gaýtadan aýlanýan we täze howa goşulmaýan ulgam.
Gibrid ulgam: Kondisioner tarapyndan işlenip düzülýän howa yzyna gaýdýan howanyň we täze howanyň garyndysydyr.
5. Howanyň ötüriş tizligine görä klassifikasiýa edilýär?
Ýokary tizlikli ulgam: esasy howa geçirijisiniň ýeliň tizligi 20-30m/s.
Pes tizlikli ulgam: esasy howa geçirijisiniň ýeliň tizligi 12 m/s-den aşak.
3. Kondisionerler üçin umumy terminler
1. Nominal sowadyş kuwwaty
Kondisioner tarapyndan nominal sowadyş şertinde boşluk meýdanyndan ýa-da otagdan bir wagtyň bir böleginde aýrylýan ýylylyk nominal sowadyş kuwwaty diýilýär.
2. Nominal ýyladyş kuwwaty
Kondisioner tarapyndan nominal ýyladyş şertinde bir wagtyň dowamynda giňişlik meýdanyna ýa-da otaga çykarylýan ýylylyk.
3. Energiýa Netijeliligi Gatnaşygy (EER)
Motoryň giriş kuwwatynyň birligine düşýän sowadyjy kuwwaty. Ol kondisioneriň sowadyjy kuwwatynyň sowadyjy iş wagtyndaky sowadyjy güýjüne gatnaşygyny görkezýär we enjam W/W-a deňdir.
4. Öndürijilik parametri (COP)
Sowadyjy kompressoryň iş görkeziji parametri COP gymmaty, ýagny: birlik wal kuwwatyna düşýän sowadyjy kuwwaty.
5. Kondisioneriň umumy ölçeg birlikleri we konwersiýalary:
Bir kilowatt (KW) = 860 kaloriýa (Kkal/sagat).
Ýokary kaloriýa (Kkal/sagat) = 1,163 watt (w).
1 sowadyjy tonna (USRT) = 3024 kkal (Kkal/sagat).
1 Sowadyjy Tonna (USRT) = 3517 Watt (W).
4. Umumy kondisionerler
1. Suw bilen sowadylýan sowadyjy
Suw bilen sowadylýan sowadyjy merkezi howa kondisioner ulgamynyň sowadyjy enjamyna degişlidir. Onuň sowadyjy maddasy suw bolup, ol sowadyjy diýlip atlandyrylýar we kondensatoryň sowadylmagy adaty temperaturadaky suwuň ýylylyk çalşygy we sowadylmagy arkaly amala aşyrylýar. Şonuň üçin ol suw bilen sowadylýan enjam diýlip atlandyrylýar, suw bilen sowadylýan enjamyň tersine bolsa howa bilen sowadylýan enjam diýlip atlandyrylýar. Howa bilen sowadylýan enjamyň kondensatory mejbury wentlýasiýa we daşarky howa bilen ýylylyk çalşygy arkaly sowadyş maksadyna ýetýär.
2. VRV ulgamy
VRV ulgamy üýtgeýän sowadyjy suw akym ulgamydyr. Onuň görnüşi açyk howadaky enjamlaryň topary bolup, funksional enjamlardan, yzygiderli tizlik enjamlaryndan we ýygylyk konwersiýa enjamlaryndan ybarat. Açyk howadaky enjam ulgamyny parallel birikdirmek arkaly sowadyjy turbalar bir turba ulgamyna jemlenýär we içerki enjamyň kuwwatyna görä aňsatlyk bilen deňleşdirilip bilner.
Içki bloklaryň bir toparyna 30-a çenli içerki blok birikdirip bolýar we içerki blokyň kuwwaty daşarky blokyň kuwwatynyň 50% -den 130% -ine çenli aralykda sazlanyp bilner.
3. Modul maşyny
VRV ulgamynyň esasynda işlenip düzülen modular maşyn däp bolan Freon turba geçirijisini suw ulgamyna öwürýär, içerki we daşarky enjamlary sowadyjy enjama birleşdirýär we içerki enjamy wentylýator enjamyna öwürýär. Sowadyjy proses sowadyjy suwuň ýylylyk çalşygyny ulanmak arkaly amala aşyrylýar. Modular maşyn öz adyny sowadyjy ýük talaplaryna laýyklykda awtomatiki usulda işe girizýän enjamlaryň sanyny sazlap we çeýe utgaşmany amala aşyryp bilýändigi üçin alýar.
4. Porşenli sowadyjy
Porşen sowadyjysy, sowadyş siklini amala aşyrmak üçin zerur bolan porşen sowadyjy kompressoryny, kömekçi enjamlary we aksessuarlary ykjam ýygnaýan, howa kondisionerini sowadyş maksatlary üçin ýörite ulanylýan integrasiýalaşdyrylan sowadyjy enjamdyr. Porşen sowadyjylarynyň aýratyn sowadyjysy 60-dan 900KW-a çenli kuwwatly bolup, orta we kiçi taslamalar üçin amatlydyr.
5. Wintli sowadyjy
Wintli sowadyjylar sowuk suw bilen üpjün edýän uly we orta göwrümli sowadyjy enjamlardyr. Ol köplenç milli goranyş ylmy-barlaglarynda, energiýa ösüşinde, ulagda, myhmanhanalarda, restoranlarda, ýeňil senagatda, dokma we beýleki bölümlerde howany kondisionerlemekde, şeýle hem suwy tygşytlamak we elektrik energiýasy taslamalary üçin sowuk suwda ulanylýar. Wintli sowadyjy wintli sowadyjy kompressor blokundan, kondensatordan, buglandyryjydan, awtomatiki dolandyryş böleklerinden we gurallaryndan ybarat bolan doly sowadyjy ulgamdyr. Onuň kiçi gurluşlylygy, kiçi ölçegliligi, ýeňil agramlylygy, kiçi meýdany, amatly işlemegi we tehniki hyzmatyny üpjün etmegi, şeýle hem durnukly işlemegi ýaly artykmaçlyklary bar, şonuň üçin ol giňden ulanylýar. Onuň bir blokly sowadyjy kuwwaty 150-den 2200KW-a çenli bolup, orta we uly taslamalar üçin amatlydyr.
6. Merkezden gaçyryjy sowadyjy
Merkezden gaçyryş sowadyjysy merkezden gaçyryş sowadyjy kompressorlaryndan, gabat gelýän buglandyryjylardan, kondensatorlardan, gaz geçiriji dolandyryş enjamlaryndan we elektrik ölçeýjilerinden ybarat bolan doly sowadyjydyr. Bir enjamyň sowadyş kuwwaty 700-den 4200KW-a çenli. Ol uly we örän uly taslamalar üçin amatlydyr.
7. Litiý bromid siňdiriş sowadyjysy
Litiý bromid siňdiriş sowadyjysy ýylylyk energiýasyny energiýa hökmünde, suwy sowadyjy serişde hökmünde we litium bromid ergini siňdiriji serişde hökmünde ulanýar we 0°C-den ýokary temperaturada sowadyjy suw öndürýär, bu bolsa kondisioner ýa-da önümçilik prosesleri üçin sowuk çeşme hökmünde ulanylyp bilner. Litiý bromid siňdiriş sowadyjysy ýylylyk energiýasyny... Üç umumy energiýa görnüşi bar: göni ýanma görnüşi, bug görnüşi we gyzgyn suw görnüşi. Sowadyjy kuwwaty 230-dan 5800KW-a çenli bolup, orta, uly göwrümli we örän uly taslamalar üçin amatlydyr.
5. Merkezi kondisioner enjamlarynyň klassifikasiýa
Merkezi howa kondisioner enjamy merkezi howa kondisioner ulgamynyň esasy bölegidir. Merkezi howa kondisioner taslamasy üçin enjamlaryň dogry saýlanmagy örän möhümdir. Sowuk (gyzgyn) suw enjamlarynyň sowadyjy usuly we gurluş klassifikasiýasyna gelende, olary aşakdaky görnüşlere bölmek bolýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 6-njy fewraly
